De bijzondere ligging van Millingen aan de Rijn
Wie de naam Millingen aan de Rijn hoort, verwacht automatisch een dorp dat direct aan de rivier de Rijn ligt. Toch klopt dat officieel niet helemaal. Op de kaart zie je namelijk dat de rivier tegenwoordig iets van het dorp af ligt en dat er zelfs een andere naam in de buurt opduikt: het Bijlandsch Kanaal. Dit roept bij veel bezoekers en nieuwe bewoners de vraag op hoe dat precies zit.
Om dit te begrijpen, moeten we een stukje terug in de tijd. De ligging van rivieren in het Rivierengebied is nooit helemaal stabiel geweest. Door overstromingen, dijkverleggingen en kanalisatieprojecten is de loop van de Rijn meerdere keren aangepast. Millingen heeft die veranderingen van dichtbij meegemaakt en draagt die geschiedenis nog steeds in haar naam.
Van Rijn naar Bijlandsch Kanaal
Hoe de rivierloop veranderde
Ooit stroomde de Rijn dichter langs Millingen dan nu het geval is. Door ingrijpende waterbouwkundige werken in de 18e en 19e eeuw is de hoofdtak van de rivier geleidelijk verlegd. Om scheepvaart en waterafvoer te verbeteren, werden stukken afgesneden, bochten rechtgetrokken en nieuwe kanalen gegraven. Een belangrijk resultaat daarvan is het Bijlandsch Kanaal, dat nu de duidelijkste waterverbinding in de buurt van Millingen vormt.
Formeel wordt dit water vaak als kanaal aangeduid en niet meer als de hoofd-Rijnstroom. Toch staat het in direct contact met de Rijn en maakt het deel uit van hetzelfde riviersysteem. In de praktijk ervaren bewoners en ondernemers het kanaal daarom nog steeds als ‘de Rijn’, al is dat waterstaatkundig gezien genuanceerder.
Waarom de naam toch bleef bestaan
Plaatsnamen veranderen niet zo snel als rivierlopen. Millingen was al eeuwen bekend als Millingen aan de Rijn toen de grote waterwerken werden uitgevoerd. De naam was ingeburgerd in bestuurlijke documenten, kaarten, kerkregisters en handelsroutes. Een officiële naamswijziging zou veel verwarring hebben opgeleverd, zowel lokaal als landelijk.
Daarom bleef de toevoeging ‘aan de Rijn’ gewoon bestaan. Het benadrukt de historische verbondenheid met de rivier, ook al ligt die tegenwoordig niet letterlijk langs de dorpskern. Voor toeristen en dagjesmensen is dat soms verwarrend, maar voor inwoners hoort het simpelweg bij de identiteit van het dorp.
Wat je vandaag nog merkt van de oude Rijn
Landschap, natuur en recreatie
De vroegere ligging van de Rijn is nog steeds terug te zien in het landschap rond Millingen. Oude rivierarmen, uiterwaarden en dijken herinneren aan de tijd dat het water dichterbij het dorp kwam. Wandel- en fietsroutes voeren je langs deze sporen van de riviergeschiedenis, vaak met mooie vergezichten over het water en de natuurgebieden in de omgeving.
Ook voor recreatie blijft de band met de Rijn voelbaar. Scheepvaart, veerdiensten in de regio en recreatie aan het water zijn allemaal indirect verbonden met dezelfde rivier, ook al heet het lokale water nu officieel anders. Voor veel mensen is Millingen daardoor nog steeds een echt rivierdorp, met alles wat daarbij hoort.
